İzmir Saat Kulesi 125 Yıldır Aynı Mekanizmayla Çalışıyor
İzmir'in sembolü olan Saat Kulesi, 125 yıldır Konak Atatürk Meydanı'nda yer alarak kentin tarihine tanıklık ediyor. Kulenin içindeki saat mekanizması ise ilk günkü çalışma prensibini koruyarak işlevini sürdürüyor.
1 Eylül 1900 tarihinde temeli atılan ve bir yıl sonra hizmete açılan bu tarihi yapı, zamanla İzmir’in en önemli simgelerinden biri haline geldi. Fransız mimar Raymond Charles Pere tarafından tasarlanan kule, Kuzey Afrika ve Endülüs mimarisinden izler taşıyor.
Kulenin Yapısı ve Özellikleri
Konak Atatürk Meydanı’nda 81 metrekarelik bir alan üzerine inşa edilen kule, 21 metre 12 santimetre yüksekliği ile dikkat çekiyor. Dört basamaklı mermer platform üzerinde yer alan sekizgen kaide, küçük sütunların taşıdığı at nalı kemerli sebiller, üçer çeşme kurnası ve fıskiyeli havuzlar barındırıyor.
Saat Kulesi, 125 yıllık geçmişinde birçok deprem geçirmiş olsa da yapısal bütünlüğünü korumayı başardı. 1929 yılında yaşanan bir arızanın ardından Almanya'dan getirilen bir saat ustası sayesinde mekanizma yeniden çalıştırıldı.
Uzun Süreli Bakım ve Usta Feti Pamukoğlu
Kulenin saat mekanizmasının bakımını üstlenen Feti Pamukoğlu, bu görevi 1994 yılından beri yürütüyor. Pamukoğlu, bu süre zarfında mekanizmayı detaylarıyla tanıyıp, sadece arızaları düzeltmekle kalmayarak potansiyel sorunları da önceden tespit etmeye çalıştığını belirtiyor.
“Mekanik olarak aslını yitirmeyen ve ilk günkü gibi çalışan nadide saatlerden birisi.”
Pamukoğlu, İzmir'in merkezindeki saat kulesinin durduğuna dair hemen geri dönüşler aldıklarını ifade ediyor. "Burası bizim evladımız gibi. Mutlaka bakımlarını yapmamız lazım," diyen usta, saat durmuş olduğunda kendisine gelen telefonların sabah sekizden itibaren başladığını ekliyor.
Çalışma Prensibi ve Bakım Süreci
Kulenin dört cephesindeki saatler, çevresindeki yapıların değişmesine rağmen kurulu mekanizmanın çalışma prensibini koruyor. Dört ayrı yöne bakan 75 santimetre çapındaki saatler, tek bir mekanizma tarafından yönetiliyor; bu mekanizma 22 dişli çarktan oluşuyor ve ağırlık ile yer çekimi prensibiyle çalışıyor. Mekanizma altı günde bir kurulmakta olup, üç ayda bir düzenli bakımdan geçiriliyor.
Feti Pamukoğlu'nun belirttiğine göre, kule halkın yoğun ilgisini çekiyor; her gün binlerce kişi önünden geçiyor ve fotoğraf çektiriyor. Bu nedenle kulenin işlevselliğini sürdürmesi büyük önem taşıyor.
